CookiesAccept

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Historia Instytutu

Drukuj

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego wyrastał wraz z całą Uczelnią od pierwszych dni powojennych. Stanowił kontynuację polskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, który szukał schronienia we Wrocławiu. Lwowscy historycy rozpoczynali jego budowę w maju 1945 roku, kiedy jeszcze nie wygasły pożary wojny, kiedy nim można było podejmować wykłady dla studentów i siadać nad książką czy dokumentem archiwalnym, trzeba było wpierw usuwać ślady zawieruchy wojennej, niszczyć groźne żelastwo wojenne, zasypywać dziury po bombach i pociskach armatnich, wprawiać szyby i łatać dachy i mury.

Ale już w listopadzie 1945 roku historycy polscy rozpoczęli kształcenie polskich studentów. W sposób nieprzerwany, przy zmieniających się warunkach organizacyjnych, zasadach finansowania, odmiennych programach dydaktycznych i koncepcjach metodologicznych, po dziś dzień są prowadzone tutaj studia historyczne. Prowadzone są badania, kształci się studentów, wychowuje młode kadry pracowników nauki, prowadzi ożywioną działalność wydawniczą, rozwija szeroką współpracę międzynarodową.

Instytut Historyczny w kształcie uformowanym przed 30 laty jest dzisiaj jedną z najważniejszych placówek naukowo-dydaktycznych polskiej nauki historycznej. 70 pracowników tego Instytutu, reprezentujących doświadczenie, ale i młodość, profesorów i doktorantów, doktorów habilitowanych i adiunktów, kształci studentów w różnych specjalnościach na studiach stacjonarnych, zaocznych i wieczorowych. Corocznie podejmują studia liczne grupy studentów z całej Polski, a coraz częściej także studenci zagraniczni. Systematycznie udoskonalamy i modernizujemy programy i formy kształcenia studentów, rozbudowując specjalizacje. Przygotowujemy do zawodu nauczycielskiego, kształcimy także archiwistów, pracowników nauki, wydawnictw, dziennikarzy, muzeologów, przyszłych urzędników państwowych i samorządowych, wojskowych. Dzisiaj byłoby trudno znaleźć jakieś grupy zawodowe, w których byśmy nie spotkali naszych wychowanków. Możemy ich spotkać nie tylko niemal we wszystkich uczelniach w Polsce, ale także w wielu placówkach naukowych w całym świecie. Dyplom historii Uniwersytetu Wrocławskiego otwiera drogę do wielu miejsc pracy.

W Instytucie zatrudniamy nie tylko naszych absolwentów. Kształcimy na poziomie doktorskim pracowników nauki także na potrzeby innych uczelni wrocławskich i pozawrocławskich i innych instytucji. Wielokrotnie przyjeżdżają do nas na studia czy też dla osiągnięcia stopni naukowych młodzi uczeni z innych ośrodków. Wielu z naszych kolegów odbywa staże i studia w różnych krajach. Najstarsze kontakty utrzymujemy z uczelniami niemieckimi, ale ostatnio coraz więcej uwagi poświęcamy współpracy z uczelniami czeskimi, ukraińskimi, litewskimi, białoruskimi, rosyjskimi. Prowadzimy współpracę z uczelniami brytyjskimi, francuskimi i amerykańskimi.

Badania naukowe, jakie są podejmowane w naszych zakładach i pracowniach, obejmują wszystkie epoki i dyscypliny historyczne. Prowadzimy badania od historii starożytnej po dzieje współczesne. Początkowo w pierwszych latach budowania polskiej nauki historycznej główną uwagę koncentrowaliśmy na studiach nad dziejami Śląska, aby przez uzyskane wyniki, odmienne od dawnej historiografii niemieckiej, ukazywać nowym mieszkańcom tych ziem przeszłość Śląska i budować przywiązanie do nowego miejsca zamieszkania. Nie rezygnując z badań śląskoznawczych były rozbudowywane zainteresowania dziejami całej Polski, a także i historią powszechną, ze szczególnym zainteresowaniem dla tworzenia własnej, wrocławskiej, ale polskiej, syntezy historii Niemiec. Na podstawie wyników naszych badań prowadzimy różnorodne dyskusje z historykami niemieckimi, tak w czasie bezpośrednich spotkań, jak i w druku. Staramy się ukazywać istotę dramatycznych doświadczeń w stosunkach polsko-niemieckich, pokazując nie tylko konflikty, ale także współdziałanie. I nie było przypadkiem, że to w naszym Instytucie powstawała pierwsza po wojnie pełna historia Niemiec.

Drugim krajem, który wzbudzał zawsze duże zainteresowanie wrocławskich historyków, były Czechy. Wiele studiów było poświęconych różnym fragmentom dziejów tego kraju, aby ułatwić przygotowanie syntezy dziejów Czechosłowacji. Historycy wrocławscy podejmowali studia nad dziejami Rumunii, Danii i wielu innych krajów europejskich. Sięgano do dziejów poszczególnych krain, pamiętając o zainteresowaniach dla polskich skupisk emigracyjnych w całym świecie. Ostatnimi laty coraz większym zainteresowaniem badawczym w naszym zespole cieszą się dzieje Polaków na terenach Rosji, od średniowiecza po czasy nam współczesne.

Historycy starożytni w naszym Instytucie prowadzili studia nad afrykańskimi prowincjami rzymskimi, osadnictwem rzymskim na terenach bałkańskich, demografią świata starożytnego. Podejmowane były badania terenowe w czasie wypraw archeologicznych. Historycy wieków średnich studiowali dzieje Polski, ale i problemy całej Słowiańszczyzny zachodniej, współpracując z archeologami, szczególnie wiele uwagi poświęcając wyjaśnianiu miejsca Śląska na styku różnych krajów, nacji i kręgów kulturowych.

Dla historyków czasów nowożytnych szczególnie charakterystyczne były studia nad dziejami polskiego parlamentaryzmu szlacheckiego, przy równolegle prowadzonych badaniach nad dziejami stosunków wyznaniowych i narodowościowych, sprawami obyczajowości na Śląsku.

Historycy czasów najnowszych, tworząc grupę najbardziej liczną, wiele uwagi poświęcali dziejom Śląska, a przede wszystkim konfliktom i przemianom narodowościowym. Uwaga wielu z nas koncentrowała się na staraniach o wyjaśnienie fenomenu ruchu narodowo-socjalistycznego w Niemczech. Specjalnością wrocławskiego środowiska historyków od wielu lat stały się badania dziejów polskiej myśli politycznej w XIX i XX wieku czy też stereotypy etniczne.

Niemały dorobek posiadają historycy gospodarczy, którzy prowadząc badania nad dziejami chłopska, uwieńczone odrębną syntezą, przemianami demograficznymi, nie szczędzili uwagi sprawom przemysłu śląskiego i jego miejsca w organizmie państwowym Niemiec i Polski.

W ostatnich latach coraz częściej sięgamy do historii po II wojnie światowej, przedstawiając i wyjaśniając istotę przemian w okresie realnego socjalizmu.

Wszystkie badania kończyły się licznymi publikacjami, tak monografiami, syntezami, jak i artykułami w czasopismach naukowych. Przez cały okres istnienia historii w Uniwersytecie Wrocławskim jest wydawany kwartalnik historyczny "Sobótka", stanowiący podstawowe czasopismo dla wszystkich badaczy przeszłości tego regionu. Tutaj też powstawały monograficzne opracowania historii Śląska i monografie miast śląskich. Systematycznie są prowadzone badania nad dziejami Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wyniki badań realizowanych w Instytucie stanowią przedmiot licznych wystąpień w czasie sympozjów, sesji, krajowych i międzynarodowych, poświęconych różnym zagadnieniom - wystąpień, które dawały podstawy wielu publikacjom, znanym nie tylko w Polsce.

Prowadzenie badań naukowych ułatwia duża biblioteka naukowa Instytutu, licząca ponad 130000 tomów, wśród których jest wiele książek unikatowych, a niezbędnych do prowadzenia studiów. Posiadamy poważny zbiór wydawnictw bezdebitowych z ostatnich lat realnego socjalizmu.